The social position of women in Turkish steppe societies

Document Type : Research Articles

Author

Phd of the History, University of Tehran. Tehran.

Abstract
This research, with a descriptive approach and using first-hand sources such as inscriptions and fictional texts, sought to have an overview of the social position of women in the Turkic steppe societies of East and Central Asia. Based on this, it can be claimed that the women of these societies have an equal position with men and with a serious presence in mythology, the presence of goddesses with a female character with an influential role in the course of the first creation, having freedom and discretion in establishing social relationships, having the right to choose a spouse, Playing the role of counseling and decision-making alongside men, spiritual help and sympathy with them had a good and appropriate social status compared to other communities around them. Also, the mention of characteristics such as: heroism and fighting, housekeeping, sacrifice, loyalty and child bearing for the ideal woman in the fiction texts also shows the lack of gender view towards women in the eyes of the Turks of the steppe societies.

Keywords


Arslan, Hammet (2014), “Budizm’de Kadının Konumu”, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, s.39, ss.147-179.
Bang, W. ve Rahmeti, G. R. (1936), Oğuz Kağan Destanı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili Semineri Neşriyatı.
Bartold, Vasily Veladimirovich (2004), Orta Asya Türk Tarihi Dersleri (Haz: Hüseyin Dağ), Ankara: Çağlar.
Çoruhlu, Yaşar (2007), Erken Devir Türk Sanatı, İç Asya ‘da Türk Sanatının Doğuşu ve Gelişmesi, İstanbul: Kabalcı.
De Plano, Johan (2000), Moğol Tarihi ve Seyahatname, Çev: Ergin Ayan, Trabzon: Derya.
Eray Sarıtaş, Şenay (2020), “Dede Korkut Kitabı’nda Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ekseninde Kadınlık Olgusu”, Ankara: Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi 55(3), ss.1949-1964.
Ergin, Muharrem (1969), Dede Korkut Kitabı, İstanbul: Milli Eğitim.
Ergin, Muharrem (2009), Orhun Abideleri, İstanbul: Boğaziçi.
Esin, Emel (1983), Uygur Sanatı, Türk Ansiklopedisi Cilt 33 Fasikül 265, Ankara: Milli Eğitim, ss.130-141.
Esin, Emel (1991)," Katun (Türk Kadını’na Dair)", Ankara: Erdem 7 (20). Türk Tarih Kurumu. ss.471-483.
Esin, Emel (2001), Türk Kozmolojisine Giriş. İstanbul: Kabalcı
Gökalp, Ziya (1991), Türk Uygarlığı Tarihi, (Haz: Yusuf Çotuksöken), İstanbul: İnkılap.
Güneş Ulus, Asuman (2016), “Oğuz Grubu Türk Kahramanlık Destanlarında Kadın”, Ankara: Düşünce Dünyasında Türkiz Siyaset ve Kültür Dergisi 7(39), ss.25-44.
Has Hacip, Yusuf (2019), Kutadgu Bilig, Haz: Muzaffer Tunçel, Ankara: Gençlik Spor.
İnan, Abdullah (1986), Tarihte ve Bugün Şamanizm, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
İnan, Abdülkadir (1992), Manas Destanı, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Kaplan, Mehmet (2010), Dede Korkut Kitabında Kadın, Ankara: Türkiyat Mecmuası (9)0, ss.99-112.
Kara, Ruhi ve Yılmaz, Oğuzhan (2010), “Dede Korkut Hikayelerinde Sosyal Hayat”, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi I, ss.193-211.
Kaşgarlı, Mahmut (2021), Divan-ü Lugat-it- Türk, Haz: Fuat Bozkurt, İstanbul: Salon.
Kaya, Ceval (1994), Uygurca Altun Yaruk Giriş- Metin ve Dizin Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, III. 157/7-11.
Köprülü, Fuad (1980), Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Ötüken, s.168.
Loğoğlu, Elif (2016), “Halk Anlatımlarında Cinsiyet”, Ankara: Düşünce Dünyasında Türkiz Siyaset ve Kültür Dergisi 7(39), ss.105-112.
Maksudi Arsal, Sadri (1947), Türk Tarihi ve Hukuk. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi.
Mau-Tsai, Liu (2006), Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri, (Çev: Ersel Kayaoğlu ve Deniz Banoğlu), İstanbul: Selenge.
Orkun, Hüseyin Namık (1994), Eski Türk Yazıtları. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Ögel, Bahaeddin (1995), Türk mitolojisi II. Ankara:  Türk Tarih Kurumu, s.515.
Ögel, Bahaeddin (2003), Türk Mitolojisi, Cilt I, 4. Baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
Ögel, Bahaeddin (2003), Türk Mitolojisi, Cilt I, 4. Baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
Ölmez, Mehmet (1991), Altun Yaruk III. Kitap, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi: I, Ankara, 157 III.16a.
Özdener, Kadri Süreyya (1988), “İslam Öncesi Türklerde Kadının içtimai yeri”, İstanbul: Sosyoloji Konferansları 0(22). ss.225-235.
Roux, Jean Paul (1989 A), “Orta Çağ Türk Kadını: I. Oymayazı Metinlerine Göre Kadın", Çev: Gönül Yılmaz, Ankara: Erdem 5(3), ss.199-226.
Roux, Jean Paul (1994), Türklerin ve Moğolların Eski Dini (Çev: Aykut Kazancıgil) İstanbul: İşaret.
Salman, Fikri (2010), “Göktürk Dönemi Kıyafetleri”, Erzurum: Sanat Dergisi 0(9), ss.12-34.
Tekin, Talat (1988), Orhun Yazıtları, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
Tokyürek, Hacer (2016). “Eski Uygur Budist Metinlerinde Şeytan Yılan Kadın İlişkisi”, Ankara: Türkiyat Mecmuası 26(1), s.301-310.
Torun, Ali (1999), “Dede Korkut Destanlarında Kadın Hakkındaki Telakkiler ve Bunun Eski Türk Kültüründen Taşıdığı İzler”, Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 1(2), ss.139-153.
Türköne, Mualla (1995), Eski Türk Toplumunun Cinsiyet Kültürü, Ankara: Ark
Yesevi, Ahmet (2019), Divan-ı Hikmetten Seçmeler, (Haz: Hayati Bice), Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Kültür Yayınları.

  • Receive Date 17 March 2024
  • Revise Date 29 April 2024
  • Accept Date 27 May 2024